Khối lượng nhiệt làm trễ và dịu dao động nhiệt ra sao?
- Trung cấp
- Bài viết
- Từ 16 tuổi
- 2 phút đọc

Khối lượng nhiệt là phần vật liệu xây dựng có thể hấp thụ, giữ và nhả nhiệt. Bê tông, đá, gạch và gạch lát thường được dùng vì có nhiệt dung riêng và khối lượng riêng cao.
Mục lục
Độ trễ là lúc phản ứng ở mặt trong tường xuất hiện sau biến động nhiệt bên ngoài. Khi nhiệt truyền qua tường nặng, nhiệt mất ban đêm và nhiệt nhận ban ngày phần nào triệt tiêu nhau, nên dao động nhiệt độ ở mặt trong nhỏ hơn và có thể nằm trong vùng thoải mái.
- Nhiệt độ ngoài trời (đường đỏ dao động mạnh)
- Bức tường nặng (dải chữ nhật)
- Nhiệt độ trong nhà (đường xanh nhẹ và lệch muộn)
Khối lượng nhiệt nhận và nhả nhiệt thế nào?
Vào mùa đông, khối lượng nhiệt hấp thụ nắng trực tiếp rồi nhả nhiệt dần vào ban đêm. Mùa hè, nó có thể hấp thụ hơi ấm từ không khí và giúp làm mát nhà; nhiệt chỉ truyền từ khối ra không khí khi không khí lạnh hơn vật liệu.
- Khối lượng nhiệt (khối chữ nhật lớn)
- Không khí ấm hơn: nhiệt đi vào khối (mũi tên đỏ)
- Không khí lạnh hơn: nhiệt đi ra khỏi khối (mũi tên vàng)
Điều kiện nào quyết định hiệu quả?
Trao đổi nhiệt giữa khối và không khí cần có chênh lệch nhiệt độ: không khí ấm hơn thì khối nhận nhiệt, còn không khí lạnh hơn thì khối nhả nhiệt. Nếu chu kỳ nhiệt không đưa không khí qua hai phía nhiệt độ của khối trong nhà, tác động của khối lên truyền nhiệt hằng ngày qua vỏ nhà sẽ nhỏ.
Với khối lượng nhiệt phía ngoài, chiến lược phát huy tốt nhất khi dao động nhiệt ngày đêm lớn nhưng vẫn đi qua vùng thoải mái. Nó có thể giảm nhu cầu điều hòa lúc đỉnh; mức tải điều hòa thấp nhất cũng có thể tăng.
Khối lượng nhiệt bên trong đặc biệt hữu ích ở nơi có nhiều nắng chiếu vào, vì có thể làm dịu đỉnh tải điều hòa hoặc biến động nhiệt độ.
Trong thiết kế sưởi mặt trời thụ động, diện tích kính và khối lượng nhiệt hiệu dụng không tăng theo cùng một tỷ lệ: tăng gấp đôi diện tích kính có thể đòi hỏi tăng gấp ba khối lượng nhiệt hiệu dụng. Lượng kính, cách nhiệt, che nắng và khối lượng nhiệt cần dùng phụ thuộc khí hậu.
- Tường nhẹ (mỏng) và dao động mạnh bên trong (đường đỏ)
- Tường nặng (dày) và dao động nhẹ bên trong (đường xanh)
Thuật ngữ trong bài
Tên tiếng Việt, tên tiếng Anh và nghĩa dùng trong bài. Di chuột, chạm hoặc dùng phím Tab tới từ có gạch chân chấm để xem giải thích ngay khi đọc.
- khối lượng nhiệtthermal mass
- Vật liệu xây dựng có thể hấp thụ, giữ và nhả nhiệt.
- độ trễtime lag
- Khoảng chậm giữa biến động nhiệt bên ngoài và phản ứng ở bên trong.
- nhiệt dung riêngspecific heat capacity
- Lượng nhiệt cần để làm nóng một đơn vị khối lượng vật liệu thêm một độ.
- vùng thoải máicomfort band
- Khoảng nhiệt độ trong đó người ở trong phòng thấy dễ chịu.
Bài này chưa được đánh dấu là đã xem
Thấy nội dung sai hoặc chưa an toàn?
Báo cho quản trị viên qua email. Thư có sẵn tên bài và đường dẫn.
Đọc thêm trong chủ đề này
Trung cấpXử lý nhiệt làm đổi tính chất của kim loại bằng cách nào?
Hiểu nung và làm nguội đổi cấu trúc thép ra sao, vai trò của martensite và độ thấm tôi, cùng nguy cơ biến dạng và nứt khi xử lý nhiệt.
5 phút đọc
Trung cấpCầu nhiệt làm yếu lớp cách nhiệt như thế nào?
Nhiệt đi tắt qua thanh khung dẫn nhiệt, làm cả bức tường kém hơn lớp cách nhiệt trong hốc. Bài giải thích cơ chế, tác động và cách ngắt cầu nhiệt.
7 phút đọc
Trung cấpVật liệu chuyển pha lưu trữ nhiệt ra sao?
Vật liệu chuyển pha giữ nhiệt độ gần như không đổi khi nóng chảy. Bài giải thích nhiệt ẩn, cách chọn điểm nóng chảy và những giới hạn thực tế của nó.
7 phút đọc
Trung cấpKính low-e và kính nhiều lớp giảm thất thoát nhiệt ra sao?
Low-e giảm truyền nhiệt bức xạ; khí argon hoặc krypton trong khe cách nhiệt hơn không khí. Hệ số U đo tốc độ nhiệt qua cửa sổ.
2 phút đọc
Nguồn
Các nguồn này viết cho người đọc lớn hơn. Nếu thấy khó, hãy đọc cùng người lớn.
- ZEB Technologies: Passive Design Techniques (DOE)(mở trong thẻ mới)
U.S. Department of EnergyBậc A: cơ quan, tổ chức chuẩn hoặc nghiên cứuĐọc ngày 15 tháng 11, 2026
- NR Thermal Mass (NJ Green Building Manual, Rutgers)(mở trong thẻ mới)
Rutgers UniversityBậc A: cơ quan, tổ chức chuẩn hoặc nghiên cứuĐọc ngày 15 tháng 11, 2026
- Passive Solar Heating (WBDG)(mở trong thẻ mới)
Whole Building Design GuideBậc C: nguồn khácĐọc ngày 15 tháng 11, 2026
