Điện trở kiểm soát dòng điện như thế nào?

• Điện trở
• Dòng điện
• Tải

Bạn sẽ học được gì

• Kể được ba việc điện trở thường làm trong mạch.
• Nhận ra điện trở nối tiếp tạo ra điện trở tổng.
• Giải thích được cách điện trở kéo lên tạo mức mặc định cho đầu vào nút bấm.

Cần biết trước

Nên biết dòng điện, điện áp và điện trở là gì. Nếu chưa chắc, hãy đọc bài về điện áp và dòng điện trước.

Điện trở dùng để làm gì?

Điện trở thường dùng để giới hạn dòng điện, chia điện áp và kéo các đường vào ra lên mức cao. Ba việc này là phần lớn những gì bạn gặp khi đọc một sơ đồ mạch đơn giản. Loại biến đổi, như biến trở, có thể điều chỉnh được.

Điện trở thường gặp ở khoảng kilô-ôm và mê-ga-ôm. Kích thước của điện trở trục liên quan tới công suất định mức của nó, nên điện trở trục có công suất định mức cao hơn thường to hơn.

• Hạn dòng
• Chia áp
• Kéo lên

Khi chọn điện trở hạn dòng cho LED, cần tìm hai giá trị đặc trưng của LED: điện áp thuận thông thường và dòng thuận tối đa. Dòng chạy liên tục qua LED không được vượt quá mức tối đa này. Điện áp nguồn cũng cần thiết để tính giá trị điện trở. Kiểm tra dòng trong phạm vi biến thiên của điện áp nguồn và điện áp thuận LED, đồng thời chọn công suất định mức điện trở đủ lớn để tránh quá nhiệt.

Nối điện trở nối tiếp hoặc song song thì sao?

Khi các điện trở được nối nối tiếp hoặc song song, chúng tạo ra một điện trở tổng. Với nối tiếp, điện trở tổng là tổng của tất cả các điện trở.

• Điện trở thứ nhất
• Điện trở thứ hai
• Điện trở tổng

Biến trở có một phần tử điện trở và tiếp điểm trượt; hai đoạn ở hai phía tiếp điểm có thể được mô hình hóa như hai điện trở nối tiếp tạo bộ chia áp điều chỉnh được. Núm âm lượng là một ví dụ quen thuộc.

Điện trở kéo lên giúp đầu vào nút bấm như thế nào?

Một chân được cấu hình làm đầu vào, không có kết nối hay điện trở kéo nội bộ, có thể ở trạng thái không xác định. Hiện tượng này gọi là trôi nổi (floating). Điện trở kéo lên hoặc kéo xuống đảm bảo chân ở mức cao hoặc thấp rõ ràng, trong khi chỉ dùng một dòng nhỏ.

Với điện trở kéo lên, chân đầu vào đọc mức cao khi nút chưa được nhấn. Khi nút được nhấn, nó nối chân đầu vào thẳng xuống đất.

• Điện trở kéo lên
• Nút bấm
• Chân đầu vào của vi điều khiển

Trong mạch nút bấm này, nếu thay điện trở kéo lên bằng dây dẫn, nhấn nút sẽ nối VCC với đất và gây đoản mạch. Nếu chỉ tháo điện trở, nguồn bị ngắt khỏi chân và chân có thể trôi nổi khi nút nhả.

Ví dụ trong đời sống

Hãy cùng người lớn nhìn một bo mạch có nút bấm. Có thể xem sơ đồ mạch để tìm điện trở kéo lên nối giữa nguồn và chân vào; không thể xác định công dụng chỉ từ vị trí linh kiện. Một số bo dùng điện trở kéo nội bộ hoặc cách mắc khác.

Hiểu lầm thường gặp

Điện trở chỉ làm mạch nóng lên. Điện trở có tiêu tán năng lượng điện thành nhiệt, nhưng cũng có thể giới hạn dòng, chia điện áp và kéo đường I/O lên mức cao.

Đầu vào không có mức kéo thì luôn đọc thấp. Đầu vào như vậy có thể trôi nổi và đọc không xác định.

Câu hỏi thường gặp

Điện trở dùng để làm gì?

Điện trở dùng để giới hạn dòng điện, chia điện áp và kéo các đường vào ra lên mức cao.

Điện trở kéo lên là gì?

Điện trở kéo lên giữ chân đầu vào ở mức cao khi chưa có gì kéo nó xuống, và chỉ dùng một dòng nhỏ.

Hai điện trở nối tiếp cho điện trở tổng bao nhiêu?

Điện trở tổng của các điện trở nối tiếp là tổng của tất cả chúng.

Biến trở là gì?

Biến trở là điện trở có đầu giữa điều chỉnh được, tạo thành bộ chia áp điều chỉnh được.

Tóm tắt

• Điện trở cố định có giá trị danh định xác định; điện trở thường dùng để giới hạn dòng, chia áp và kéo lên.
• Các điện trở nối tiếp hoặc song song tạo ra một điện trở tổng, và với nối tiếp thì cộng lại.
• Điện trở kéo lên giữ chân ở mức cao khi nút chưa nhấn, để tránh trạng thái trôi nổi.