Bỏ qua tới nội dung
LSLab

Tổng quan: Linh kiện điện tử cơ bản

  • Khởi động
  • Bài viết
  • Từ 10 tuổi
  • 4 phút đọc
Điện trở bốn vòng màu, tụ điện hình trụ, LED vàng và transistor ba chân được chụp cận cảnh.

Linh kiện điện tử cơ bản gồm điện trở, tụ điện, diode, LED và transistor. Điện trở giới hạn dòng, tụ điện tích trữ năng lượng, diode chủ yếu dẫn dòng theo chiều thuận, còn transistor làm công tắc hoặc khuếch đại tín hiệu. Đây là những linh kiện thường gặp trong nhiều mạch IoT.

Mục lục
Bốn loại linh kiện thường gặp nối trên cùng một đường.
  • Điện trở
  • Tụ điện
  • Diode
  • Transistor

Bạn sẽ học được gì

  • Nêu được việc chính của từng linh kiện.
  • Phân biệt được điện trở với tụ điện.
  • Mô tả vai trò của các linh kiện này trong mạch.

Cần biết trước

Nên biết điện áp là gì.

Điện trở và tụ điện làm gì?

Điện trở thường dùng để giới hạn dòng điện, chia điện áp và kéo các đường I/O lên mức cao. Điều làm tụ điện đặc biệt là khả năng tích trữ năng lượng. Tụ tách giúp giảm nhiễu tần số cao trong tín hiệu nguồn.

Điện trở điều tiết dòng, tụ giữ lại năng lượng.
  • Điện trở hạn dòng
  • Tụ tích trữ năng lượng
  • Năng lượng được giữ lại

Diode và LED cho dòng đi thế nào?

Trong điều kiện hoạt động bình thường, diode chủ yếu dẫn dòng theo chiều thuận và hạn chế dòng ngược. Điện áp ngược đủ lớn có thể gây đánh thủng. LED cũng có chiều dẫn thuận và cần giới hạn dòng phù hợp trong mạch thực tế; điện áp thuận không tự giới hạn dòng.

Diode chủ yếu dẫn thuận; LED cần dòng thuận được giới hạn phù hợp để phát sáng.
  • Diode
  • Chiều dòng điện
  • LED

Transistor làm được những việc gì?

Khi chạy ở chế độ ngắt hoặc bão hòa, transistor lưỡng cực (BJT) tạo ra hiệu ứng bật tắt của một công tắc. Transistor cũng có thể khuếch đại tín hiệu điện: tín hiệu ra có dạng tương tự nhưng công suất cao hơn nhiều, nhờ năng lượng từ nguồn cấp.

Transistor bật tắt dòng hoặc làm tín hiệu mạnh hơn.
  • Transistor
  • Công tắc bật tắt
  • Tín hiệu được khuếch đại

Ví dụ trong đời sống

Hãy cùng người lớn xem ảnh một bo mạch nhỏ và thử tìm điện trở, tụ điện, diode hoặc transistor. Chỉ quan sát ảnh; hoạt động này không cần chạm vào bo mạch hay cấp nguồn.

Hiểu lầm thường gặp

Điện trở và tụ điện làm cùng một việc. Điện trở giới hạn dòng, còn tụ điện tích trữ năng lượng.

Mọi diode đều chặn dòng ngược như nhau. Diode thật có dòng rò ngược nhỏ; khi điện áp ngược vượt ngưỡng, có thể xảy ra đánh thủng. Một số loại như diode Zener được thiết kế để hoạt động trong vùng đánh thủng.

Câu hỏi thường gặp

Điện trở dùng để làm gì?

Để giới hạn dòng điện, chia điện áp và kéo các đường vào ra lên mức cao.

Tụ điện có đặc điểm gì?

Khả năng tích trữ năng lượng.

LED cần gì để phát sáng?

LED cần điện áp thuận phù hợp và dòng được giới hạn trong mạch thực tế để phát sáng.

Transistor dùng để làm gì?

Làm công tắc bật tắt hoặc khuếch đại tín hiệu điện bằng năng lượng từ nguồn cấp.

Tóm tắt

  • Điện trở giới hạn dòng và tụ điện tích trữ năng lượng.
  • Diode và LED chủ yếu dẫn dòng theo chiều thuận trong điều kiện hoạt động bình thường.
  • Transistor bật tắt dòng hoặc khuếch đại tín hiệu.

Thuật ngữ trong bài

Tên tiếng Việt, tên tiếng Anh và nghĩa dùng trong bài. Di chuột, chạm hoặc dùng phím Tab tới từ có gạch chân chấm để xem giải thích ngay khi đọc.

Điện ápVoltage
Độ chênh lệch thế năng điện trên mỗi đơn vị điện tích giữa hai điểm.
Điện trởResistor
Linh kiện dùng để giới hạn dòng, chia điện áp hoặc kéo đường tín hiệu I/O lên mức cao.
Tụ điệnCapacitor
Linh kiện có khả năng tích trữ năng lượng.
Tụ táchDecoupling capacitor
Tụ giúp giảm nhiễu tần số cao trong tín hiệu nguồn.
Diode
Linh kiện thường dẫn theo chiều thuận; dòng ngược phụ thuộc loại diode và điều kiện hoạt động.
LEDLight-emitting diode
Diode phát sáng, có điện áp thuận cần thiết để phát sáng.
Transistor
Linh kiện dùng làm công tắc điện tử hoặc khuếch đại tín hiệu.

Bài này chưa được đánh dấu là đã xem

Thấy nội dung sai hoặc chưa an toàn?

Báo cho quản trị viên qua email. Thư có sẵn tên bài và đường dẫn.

Báo lỗi bài này
  • Một điện trở trục có bốn vòng màu và hai chân kim loại nằm trên thảm chống tĩnh điện.
    Cơ bản

    Điện trở kiểm soát dòng điện như thế nào?

    Điện trở giới hạn dòng, chia điện áp và giữ chân đầu vào ở mức rõ ràng; bài giải thích cách nối tiếp, song song và điện trở kéo lên cho nút bấm.

    Internet vạn vật (IoT)4 phút đọc
  • Tụ điện nhôm hình trụ màu xanh nổi bật giữa các tụ gốm nhỏ trên bo mạch.
    Cơ bản

    Tụ điện nạp, xả và lọc nhiễu ra sao?

    Tụ điện cấu tạo từ hai bản kim loại và lớp cách điện, nạp rồi xả năng lượng, và đặt gần vi mạch để làm dịu nhiễu trên đường nguồn.

    Internet vạn vật (IoT)4 phút đọc
  • Diode chỉnh lưu thân đen có vạch cực nằm cạnh LED đỏ đang phát sáng trên bo mạch.
    Cơ bản

    Diode và LED cho dòng đi qua thế nào?

    Diode chủ yếu dẫn theo chiều thuận và cần điện áp thuận để dẫn đáng kể; LED là diode phát sáng nên cần điện trở hạn dòng.

    Internet vạn vật (IoT)4 phút đọc
  • Transistor BJT vỏ đen nhỏ có thân bo tròn và ba chân kim loại trên bo thử.
    Cơ bản

    Transistor BJT làm công tắc và khuếch đại ra sao?

    Transistor BJT có ba chân collector, base, emitter; dòng nhỏ ở base điều khiển dòng lớn hơn nên nó làm công tắc điện tử hoặc khuếch đại tín hiệu.

    Internet vạn vật (IoT)4 phút đọc
Xem tất cả bài của chủ đề

Nguồn

Các nguồn này viết cho người đọc lớn hơn. Nếu thấy khó, hãy đọc cùng người lớn.